MUZEUM ŻUP KRAKOWSKICH
EKSPOZYCJA PODZIEMNA

Wieliczka
woj. małopolskie

Zabytkowa kopalnia soli w Wieliczce należy do najbardziej znanych obiektów turystycznych w Polsce. Ten unikatowy obiekt wpisano na listę zabytków krajowych w 1976 r., a w 1978 r. przez UNESCO na Pierwszą Międzynarodową Listę Światowego Dziedzictwa Kulturalnego i Przyrodniczego. W 1994 roku, zarządzeniem Prezydenta RP, Kopalnię Soli w Wieliczce uznano za Pomnik Historii Narodu Polskiego.

Muzeum Żup Krakowskich w Wieliczce jest jednym z największych muzeów górniczych Europy.

Ekspozycja podziemna (obok istniejącej wystawy na powierzchni w Zamku Żupnym) zlokalizowana jest na III poziomie, na głębokości 135 m, w 14 historycznych wyrobiskach kopalnianych wyeksploatowanych w XIX i na początku XX wieku.
Muzeum posiada największą i unikatową w świecie kolekcję dawnych urządzeń techniki górniczej, zwłaszcza kieratów konnych, eksponowanych w oryginalnych wyrobiskach górniczych.
Ekspozycja podziemna a zwłaszcza unikatowe zbiory z zakresu górnictwa solnego ilustrują i stanowią dokumentację historyczną ważniejszych etapów rozwoju produkcji soli na ziemiach polskich od pradziejów do XX w. Wystawa obejmuje 6.656 m2 powierzchni. Ze względu na walory estetyczno-widokowe i wyraźne ślady eksploatacji złoża, na terenie podziemnej ekspozycji utworzony został rezerwat górniczy w komorach Saurau i Maria Teresa.
Ekspozycja powstała w latach 1953-1966, a stworzył ją wraz z zespołem współpracowników prof. Alfons Długosz.
Ekspozycja na powierzchni znajduje się w Zamku Żupnym, w tzw. "Domu Pośród Żupy". Zamek jest obiektem historycznym, swymi początkami sięga XIII w. Należał do nielicznych w Europie zamków obronnych, będących równocześnie siedzibą władz administracyjno-gospodarczych. Obecnie mieszczą się w nim pracownie naukowe oraz sale wystaw Muzeum Żup Krakowskich.

Na ekspozycje Muzeum Żup Krakowskich składają się przede wszystkim wystawy stałe:

w podziemiach kopalni:

historia Żup Krakowskich,

dawne urządzenia i narzędzia pracy górnika,

materiały archeologiczne i rekonstrukcje urządzeń do pozyskiwania soli,

okazy mineralogiczne złoża solnego,

sztukę górniczą

w Zamku Żupnym:

najstarsze dzieje Wieliczki,

dokumenty, plany i inne pamiątki dotyczące dziejów Wieliczki,

zbiór solniczek,

Sala Gotycka czyli Izba Grodzka z portretami żupników.

powrót