NIETOPERZE POTRZEBUJĄ PRZYJACIÓŁ


Nietoperze (Chiroptera) są jedną z najbardziej interesujących przy tym mało znanych grup ssaków. Wraz z ptakami są jedynymi współcześnie żyjącymi na Ziemi kręgowcami, które opanowały zdolność aktywnego lotu. Ich kończyny przednie przekształcone są w błoniaste skrzydła, zaś kończyny tylne, chwytne i zaopatrzone w pazurki, służą do poruszania się po podłożu oraz do zawieszania się podczas spoczynku.
Nietoperze są drugim, po gryzoniach, rzędem ssaków pod względem liczby gatunków- znanych jest ich ok. 950, co stanowi blisko czwartą część wszystkich opisanych gatunków ssaków. Występują niemal na całej kuli ziemskiej, najliczniej w tropikach. W puszczy Amazońskiej żyje ponad 100 gatunków tych zwierząt.
U nietoperzy występuje ogromna różnorodność sposobów odżywiania się. Większość gatunków jest owadożerna, ale istnieją także gatunki drapieżne, rybożerne, owocożerne, a trzy południowo-amerykańskie gatunki wampirów przystosowały się do odżywiania krwią ptaków i ssaków.
Nietoperze na ogół nie budują schronień lecz wykorzystują najrozmaitsze kryjówki zarówno naturalne (dziuple drzew, jaskinie), jak i zbudowane przez człowieka. Można je spotkać niemal wszędzie - na strychach, za okiennicami, pod mostami, w studniach, we wszelkiego rodzaju podziemiach.
Niezwykłą cechą tych ssaków jest zdolność do echolokacji. Zdecydowana większość gatunków w czasie lotu emituje ultradźwięki, które jako echo wracają do ucha informując o otoczeniu. Ten niezwykły "radar" został poznany przez naukowców dopiero 50 lat temu.
Znaczenie nietoperzy dla przyrody, a także dla gospodarki człowieka jest ogromne. Ssaki te są bardzo zagrożone przez rozwój naszej cywilizacji i potrzebują naszego zainteresowania i pomocy.

Nietoperze w Polsce

W Polsce stwierdzono dotychczas 21 gatunków nietoperzy. Spotyka się je w rozmaitych środowiskach - w lasach, nad wodami, w górach, w osiedlach ludzkich, a nawet w dużych miastach.
Wszystkie nasze nietoperze są owadożerne. Duże tempo przemiany materii sprawia, że są one niezwykle żarłoczne - masa owadów zjedzonych w ciągu jednej nocy przez nietoperza może być równa połowie masy jego ciała. Rola nietoperzy w utrzymaniu równowagi biologicznej jest więc ogromna, chociaż często niedoceniana.
Wśród występujących w Polsce gatunków oprócz pospolitych jak np. gacek brunatny, mroczek późny czy borowiec wielki spotyka się i takie, będące osobliwościami faunistycznymi. Kilka z nich to prawdziwe rzadkości, w wielu krajach Europy uznawane za zagrożone wyginięciem. Są to np.; podkowce, nocek łydkowłosy i Bechsteina, mroczek posrebrzany i pozłocisty.
Stopień zbadania fauny nietoperzy Polski daleki jest od zadawalającego. Stosunkowo najwięcej danych zebrano na temat zimowisk, których w Polsce zarejestrowano około 800. Największymi są podziemne tunele Międzyrzeckiego Rejonu Umocnionego, Jaskinia Szachownica, fortyfikacje w Strzalinach, forty w Poznaniu. Większość zimowisk nie podlega niestety żadnej formie ochrony.
Wszystkie nietoperze w Polsce objęte są ochroną gatunkową. Niestety, ubywanie naturalnych schronień, chemizacja środowiska, płoszenie, a nawet zabijanie są przyczyną spadku liczebności nietoperzy a wiele gatunków stanęło na krawędzi zagłady. Aż 6 gatunków zostało umieszczonych w "Polskiej Czerwonej Księdze Zwierząt" - spisie gatunków zagrożonych wyginięciem. Najbardziej zagrożone są: podkowiec mały i nocek orzęsiony, których liczebność spadła w ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat stukrotnie.

Jak chronić nietoperze?

Istnieje szereg wypróbowanych metod ochrony nietoperzy:
Czy wiesz, że ...

Cytowany tekst pochodzi z ulotki wydanej przez Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Nietoperzy.